به گزارش پُل اکونومیک معاملهگری یعنی استفاده از تهدید برای کسب امتیازات کوچک، و در این زمینه، دونالد ترامپ مهارت بالایی دارد. او در ۳ فوریه با تهدید به اعمال تعرفه ۲۵ درصدی بر خودروهای تولیدی خارج از آمریکا، کانادا و مکزیک را تحت فشار قرار داد و به هر دو کشور ۳۰ روز فرصت داد. در مقابل، امتیازات محدودی مانند افزایش ۱۰ هزار نیروی امنیتی مکزیک و تکرار وعدههای قبلی دریافت کرد.
سرمایهگذاران برای مدتی تهدیدهای ترامپ را بهعنوان تاکتیکهای مذاکرهای نادیده گرفته بودند. اما زمانی که تعرفهها افزایش یافت، شاخص S&P 500 حدود ۳ درصد سقوط کرد. بااینحال، پس از اولین توافق با مکزیک، سرمایهگذاران توانستند بخشی از ضررهای خود را جبران کنند.
تهاجم تجاری ترامپ: تاکتیک یا استراتژی؟
نباید تصور کرد که اقدامات تجاری ترامپ صرفاً یک حواسپرتی تاکتیکی است. احتمالاً این اقدامات تازه آغاز شدهاند. تاکنون تعرفه ۱۰ درصدی علیه چین بهطور واقعی اعمال شده و بیش از نیمی از تعرفههای پیشین را افزایش داده است. چین نیز اقدامات تلافیجویانه خود را از ۱۰ فوریه آغاز خواهد کرد و ترامپ تهدید کرده که گامهای بیشتری علیه اتحادیه اروپا و تایوان برخواهد داشت.
ترامپ معتقد است که تعرفهها به نفع اقتصاد آمریکا هستند. اگرچه در دور نخست ریاستجمهوری خود چندین بار از تهدیدات تعرفهای عقبنشینی کرد، اما همچنان نرخ متوسط تعرفههای مؤثر آمریکا حدود ۱.۵ درصد افزایش یافت. او با ایجاد فضای نمایشی و استفاده از قدرت، پایگاه سیاسی خود را حفظ کرده است.
بااینحال، ترامپ بارها بر هدف خود برای صنعتیسازی مجدد آمریکا تأکید کرده است. او شرکتهای تولیدی را مجبور میکند بین پرداخت تعرفهها و انتقال تولید به آمریکا یکی را انتخاب کنند و وعده داده است که آمریکا به بهشت اقتصادی با مالیات کم و مقررات حداقلی تبدیل خواهد شد. همچنین، او به کشورهای دارای مازاد تجاری با آمریکا انتقاد کرده و آنها را به سوءاستفاده متهم میکند.
تعرفهها بهعنوان منبع درآمد دولت
یکی از نگرانیهای بزرگ، نیاز دولت آمریکا به درآمد است. کسری بودجه فدرال در سال گذشته به ۶.۹ درصد تولید ناخالص داخلی رسید و پیشبینیها نشان میدهند که این رقم بالای ۵ درصد باقی خواهد ماند. بااینحال، جمهوریخواهان قصد دارند کاهشهای مالیاتی را تمدید کنند، و ترامپ تعرفهها را راهکاری برای جبران این کاهشها میداند.
اگر تعرفهای جهانی ۱۰ درصدی اعمال شود، میتواند سالانه معادل ۱ درصد از تولید ناخالص داخلی آمریکا درآمد ایجاد کند، که تقریباً برابر با هزینه تمدید برنامههای مالیاتی ترامپ است. قوانین بودجهای فعلی کنگره اجازه نمیدهند کسری بودجه بیش از ۱۰ سال افزایش یابد، بنابراین اگر تعرفهها دائمی شوند، کاهش مالیاتها نیز میتواند ادامه پیدا کند.
تأثیر جهانی سیاستهای تعرفهای
پیامدهای جهانی این سیاستها میتوانند گسترده باشند. آمریکا از مزیت یک بازار بزرگ و متنوع برخوردار است و اعمال تعرفهها برای این کشور آسیب کمتری خواهد داشت. اما اقتصادهای وابسته به آمریکا، مانند همسایگانش، متحمل خسارتهای شدیدی خواهند شد. در دهه ۱۹۳۰، قانون تعرفهای اسموت-هاولی تجارت جهانی را نابود کرد، اگرچه تنها ۶ درصد به تعرفههای آمریکا افزود.
امروز، اقتصاد جهانی نسبت به دهه ۱۹۳۰ وضعیت بهتری دارد، اما اقدامات تلافیجویانه از سوی سایر کشورها اجتنابناپذیر خواهد بود. اگر جنگ تجاری در شرایط عادی میتواند بحران ایجاد کند، در صورت وقوع رکود اقتصادی، پیامدهای آن چگونه خواهد بود؟
